Nazım Tanrıkulu'yla bitkilerin ruhuna dokunuş :)

   Merhabalar ! :)

   Cuma gecesi İstanbulda soluğu alır almaz haftasonu keyifli bir atölyeye kendimi atıverdim.Hepsi birbirinden kıymetli arkadaşlarla verimli bir haftasonu geçirdik.İlk gün teori aktarımıyla geçen atölyemiz sohbet tadındaydı.Nazım hocam bitkilerden elde ettiğimiz uçucu yağı, ruh betimlemesiyle aktardı.Damıtma işlemi, bitkinin ruhunun çıkarılması gibidir demişti.Ve atölye boyunca bir çok bitkiyi çok farklı yönlerden inceledik.Kültürler , dinler hatta farklı yazarların farklı kitaplarının sayfa aralarında geçen bitki isimlerine bile değindik. Yani atölyenin adına her ne kadar ' bitki özlerinin değerlendirilmesi ' deseler de bence biz bitkileri sadece değerlendirmedik, onların ruhlarına da dokunabildik hafifçe :)

Kozmetik ürünleri hepimizin hayatında az çok yer edinmiş durumda.Hatta bir çoğumuz onlara bağımlı yaşıyoruz. Şuanki kozmetikleri düşününce diyorum ki amaç güzel göstermek değil de güzelleştirmek olsa kozmetik çok daha sevimli olurdu sanırım :) Bu yüzden doğal yoldan kozmetik ürünlerini üretmek ,doğal hammeddelerle, sanırım daha kalıcı ve etkili bir çözüm.Hem saçlarımız ipek gibi görünsün derken beş yıl sonra kel kalmayı göze almamış oluruz.Ne dersiniz ? Bence bu yola inanırsak ve emek harcarsak güzel sonuçlar alabiliriz :) O halde bu atölyenin bana kattıklarını birlikte katıştırıp ortaya güzel bişeyler çıkaralım :)

Doğal kozmetik konusuna başlamadan önce , yaygın kullanımı olan , doğal olmayan kozmetiklerde bulunan ve tehlike çanlarını çalan maddeleri bilmemiz gerekir . 
1,4 dioxane , parabenler ,sodyum lauril sülfat (sls) , parafinler , silikonlar , formaldehit ve formaldehit verici maddeler kozmetik ürünlerde farklı fonksiyonları desteklemek üzere kullanılan ve kanserojen maddelerdir .. Aman dikkat ..

Doğal kozmetikte kullanılar yardımcı maddeler ise :
Emülgatör olarak : Stearik asit , setil alkol ,stearil alkol , balmumu ,sorbitan oleate , boraks ,emülsiyon bağlayıcı mumlar ( E. Wax , Olive  wax vb. )
Koruyucular : Tea tree (Çay ağacı) uçucu yağı, propolis , biberiye yağı , greyfurt çekirdek ekstresi ,usnea barbata, Ölmezçiçek , hanımeli,Litsea,Sarımsak ,Ekinezya,Mürver 

Koruyucular arasında dikkatinizi çekmek istediğim propolis maddesi.Ben ilk defa duymuştum.Propolis arıların yaptığı bir madde.Kovan içi temizlik ve ısı yalıtımı için yapıyorlarmış.Ölen bir arının etrafını bu madde ile kaplayıp onun çürümesini engelliyorlarmış bir çeşit mumyalama gibi.Aynı zamanda kış mevisiminde kovanın ağzını bu madde ile kapatıp yalıtım sağlanıyormuş.Koruyucu özelliğinin yanında doğal antibiyotik olarak tanımlanıyor , bağışıklığı ciddi anlamda arttırdığı bildirilmiş yapılan araştırmalar sonucunda .


 Kozmetik preparatların oluşum safhalarını aşağıdaki tabloda vermiş Nazım hocam

Türkiye florasında yetişen ve kozmetikte kullanılan bazı bitkilere başlıklar halinde isim olarak değineceğim çünkü bence hepsi ayrı ayrı konu başlığı olmayı hak ediyorlar.İlerleyen zamanda detaylı inceleyeceğime söz veriyor , toprak anaya selam ve saygılarımı iletiyorum :)

YATIŞTIRICI , ONARICI , NEMLENDİRİCİ VE YENİLEYİCİ KOZMETİK BİTKİLER:
 Aynısefa (Calendula officinalis )

 Karakafes otu (Symphytum officinale) 

Kuşotu ( Stellaria media)

 Papatya ( Anthemis nobilis ) 

 Bozot ( Marrubium vulgare ) 

 Mürver (Sambucus nigra )

 Hayıt(Vitex agnus-castus )

ANTI-AGING KOZMETİK BİTKİLERİ

Deniz iğdesi-Yalancı iğde(Hippophae rhamnoides)

Ölmezçiçek (Helichrysum sp)

Ezan çiçeği (oenothera biennis)

LEKE KARŞITI KOZMETİK BİTKİLERİ 

Koyungözü Papatya(Bellis perennis)

Kocayemiş (Arbutus undeo)

 Ayıüzümü (Arctostaphylos uva-ursi)

 Meyan kökü (G.glabra)

SAÇ BAKIMINDA KULLANILAN BİTKİLER

Huş ağacı(Betula pendula)

 Yara otu(Prunella vulgaris)

YAZIYA FORMULASYONLARLI DA KATARAK DEVAM EDELİM

Nazım hoca çokça formülasyon verdi fakat ben burada uygulamasını yaptığımız ürünlerin formülasyonlarını vermeyi doğru buldum , denedikçe ilerde diğerlerini de paylaşırım :)

MERHEM FORMLARININ HAZIRLANMASI

Öncelikle kullanacağımız bitkilerin benmari usulü tıbbi yağını hazırlarız.

Tabi bunları hazırlarken sıkı çalışmak , uygun forma getirmek , toplamak, çıkarmak, tartmak gerekir :)

Sonrasında formülasyondaki katı madde eritilir , hemen ardından yağ ve su gibi sıvılar eriyen katıya eklenir.10 15 dakika  cam baget veya porselen kaşıkla iyice karıştıırlır ve ocaktan alınıp soğuyuncaya kadar karıştırmaya devam edilir.

Biz merhem formunda ne yaptık ?

1-

Bu formülasyonda değişken olarak verilen ilk seçenekte calendula yağını kullandık.Son olarak uçucu yağ belirtilen madde de ise lavanta esansını kullandık ve e vitamini kullanmadık.Bunlar tercihe bağlı tabiki değişebilir :)

Misler gibi oldu .. 

2-

                Burada bahsi geçen formlar (A,B,C) ayrı kaplarda hazırlanır ve sırasıyla B ve C ; A kabına katılır.Sonrasında soğuyuncaya kadar karıştırılır ve steril ettiğimiz kaplarımıza paylaştırılır 

ŞURUP

 

Biz şurup olarak doğal öksürük şurubu hazırladık .B formunda bulunan şekeri kullanmak istemedik.Şeker koymamızdaki amaç kıvamını sağlaması zira şeker katmayınca çok sulu oluyor.Biz onun yerine soğumasını bekleyip soğuduktan sonra bir miktar bal kattık.Miktarı size kalmış sonuçta etkiyi değiştirmiyor sadece kıvamı etkiliyor .(Üstteki formülasyondaki gibi burada da A ve B formlarını ayrı ayrı hazırlıyor sonrasında B formunu A formuna aktarıyoruz )

TIBBİ ÇAYLAR VE HAZIRLAMA TEKNİKLERİ

Ayıptır söylemesi ilk gün enfes bir nane çayı hazırlamış Nazım hocam bize.Tıbbi nanenin kokusu kapıdan girer girmez tüm salonu sarmıştı.Şu karlı günlerde şifa niyetine harika gelmişti.İkinci ise mürver çayıyla şifalandık.Peki hangi tıbbi bitki nasıl hazırlanırsa en fazla fayda sağlarız , kaç çeşit çay hazırlama tekniği var gelin bir göz atalım :)

3 yöntemimiz var başlıca:

-Sıcak demleme (infusyon )

-Kaynatarak demleme ( dekoksiyon )

-Sıcak olmayan suda demleme/bekleme (maserasyon)

Hazırlanacak karışımın özelliğine göre bu yöntemlerden birini seçmemiz uygun olacaktır.Şimdi bunları kısaca açıklayalım 

İnfusyon : Yaprak , sap , çiçek gibi bitkinin narin kısımları bu yöntemle hazırlanır.Çiçekler 3-5 dk,yapraklar 5-7 dk

Dekoksiyon :Kök , kabuk ve tohum gibi bitkinin sert kısımları bu yöntemle hazırlanır.

Maserasyon:İçinde müsilaj bulunan veya çaya geçmesi istenmeyen etkili maddeler varsa ve bu maddeler sıcak suda daha fazla çözünüyorsa maserasyon yapmak uygundur.

BİTKİLERDEN UÇUCU YAĞ ELDESİ

1-Damıtma:En sık kullanılan yoldur.Su buharı distilasyonuyla sağlanır.Damıtma tankından ayrılan uçucu yağın soğuk hava borusunda yoğunlaştırılarak toplama kabında birikmesi esasına dayanır.

2-Yağda soğurma ile uçucu yağ eldesi : İki başlık altında inceleyebiliriz bu konuyu;

-Sıcak yağda kokuların soğrulmasın --> maserasyon:Toplandıktan sonra fizyolojik aktivitesini yitiren çiçeklerde kullanılır.Portakal , menekşe , akasya gibi..

-Soğuk yağda bekletilerek yağların soğurulması---> anfloraj:Toplandıktan sonra fizyolojik aktivitesini 24 saat devam ettirebilen çiçekler için kullanılır.Yasemin , hanımeli gibi.Çiçekler hayvan iç yağı veya domuz yağı gibi yağlarda 24 saat bekletilir.Çiçekler 36 kez bu işlemi gördükten sonra yağ tamamen çiçeğin kokusunu alır.Bu son ürün pomad olarak isimlendirilir .

3-Mikrodalga ekstraktör:Çok pratik bir sistem.Linkte cihaz ve kullanımınından bahsedilmiş.Yararlı olabilir.

 ( https://www.youtube.com/watch?v=9b7sba8ITx8 )

         -

SABUNOTU ŞAMPUANI !

Ders 1 Çöven ile sabunotunu karıştırmayacaksın ! :) İkisi farklı bitkiler ve bu gibi durumlarla hep karşılaşacasın.Aynı isim farklı yörelerde farklı bitkilere verilebiliyor bu yüzden bu karmaşayı önlemek için bitkilerin latince isimlerine kendimizi alıştırmamız gerekiyor :) 

Sabunotu kökü --> 2 yemek kaşığı

mürver +papatya+biberiye --> 2 yemek kaşığı

uçucu yağ --> 5 damla

maden suyu --> 1.5 litre

Maden suyu bitkilerin üzerine dökülür.Üzeri kapatılıp kaynamaya başlayana kadar ısıtılır sonrasında 20 25 dakika kaynatılır.Ocaktan alınıp süzülür.Son olarak uçucu yağ damlatılır ve şampuanınız hazır :) 

Sabunotu saponin bulunduran bir bitkidir.Şampuanın köpürmesini sağlar.Biz okulda Farmakognozi laboratuarında saponin teşhisi yapardık.Deney tüpüne droğun sulu çözeltisi koyup çalkaladığın zaman köpük oluşursa maddende saponin var demekti kaydedirdik , adım adım droğu bulmaya çabalardık gençken , şimdi şampuan yapmaya başladık , yaşlandık  velhasılı .. :P

TENTÜR NEDİR ? NASIL HAZIRLANIR ? NE İŞE YARAR ?

Tentür, bitkilerin belli bir süre belli bir çözücünün içinde karanlık ortamda bekletilmesi sonucu etken maddelerin çözücüde çözünmesiyle oluşan sıvı preperatlardır. Tek bir drogla hazırlanmışsa basit tentür , bitki karışımıyla hazırlanmışsa kompoze (mürekkep) tentür denir.

Tentür hazırlama :-Kuru ya da taze drogla hazırlanabilirler.Özel bir kural yoksa ;

                               Drog kuru ise 1e 5 , taze ise 1e 2 oranı (bir kısım drog iki kısım çözücü gibi) 

                               olarak hazırlanır.

-Çözücü genellikle alkol (etanol) ,sulu alkol,eterli alkol ya da sirkedir.

-Alkol seyreltme derecesi her bitki için değişir 

-Tentür karanlık bir ortamda günde bir kaç kez çalkalanarak hazırlanır

-Tentürler 2-4 hafta bekletilmeli ve süre sonunda süzülüp koyu renkli şişelerde muhafaza edilmelidir.

Biz haftasonu sinirleri yatıştıran aynı zamanda midevii olan
Mürekkep melissa alkolası(Alcholatum Melissae compositum) yaptık :)

Oğulotu yaprağı--120 gr

Taze limon kabuğu--30 gr

Küçük hindistan cevizi--30 gr

kişniş ----30 gr

karanfil---15 gr

tarçın---15 gr

alkol--2lt

8 gün alkolde beklet , süz ve renkli şişede sakla !

Henüz 8 gün geçmediği için ne alemde bilemiyoruz ama kokusu harikaydı.

Peki neden tentür , avantajı nedir diyecek olursak da :

*Alımı kolay

*Az dozda max etki

*Yüksek oranda alkol içerdiklerinden çabuk bozulmazlar ..

Özetin özeti tadında olsa da benden bu seferlik bu kadar .

Sürçü lisan ettiysek affola.

Selam ve sevgiyle

Nimet